Szanowni Czytelnicy

Przekazujemy Państwu kolejne wydanie wakacyjne (sierpniowe). Mam nadzieję, że mimo pory urlopowej znajdą Państwo chwilkę na zapoznanie się z jego zawartością. W wydaniu tym poruszamy wiele zagadnień
z obszaru HVAC&R. Nie sposób omówić tutaj wszystkie, dlatego pozwolę sobie przybliżyć tylko niektóre z nich. W poprzednich wydaniach publikowaliśmy artykuły przedstawiające zasady swobodnego przepły-wu wyrobów w UE, zasady bezpieczeństwa, odpowiedzialności i nadzoru rynku oraz oceny zgodności wyrobów i ich oznakowania dla wentylacji i chłodnictwa. W niniejszym wydaniu autor zaprezentował dy-rektywy dotyczące urządzeń klimatyzacyjnych. Wspomnę, iż w wydaniu wrześniowym zamieścimy mate-riał przygotowany z myślą o producentach urządzeń omawiający tok (krok po kroku) przeprowadzenia oceny zgodności i sporządzenia deklaracji zgodności CE lub deklaracji producenta urządzeń oddawanych do obrotu lub do eksploatacji. Zaprezentowany on zostanie na przykładzie urządzenia do schładzania wody technologicznej. W numerze tym znajdą również Państwo m.in. zestawienie agregatów wody lodowej wraz z towarzyszącymi artykułami poruszającymi zagadnienia zastosowania free-coolingu w nowoczesnej dojrzewalni bananów oraz doboru wybranych elementów armatury dla systemów wody lodowej. W arty-kule tym omówione zostały wytyczne dotyczące właściwego wymiarowania średnic przewodów wody lodowej, a także sposób doboru właściwej pojemności zbiornika buforowego i wzbiorczego naczynia prze-ponowego. Elementy te mają zasadniczy wpływ na funkcjonowanie, komfort i bezpieczeństwo pracy całe-go systemu. Oprócz komfortu osób przebywających w budynkach, szczególne znaczenie ma ich bezpie-czeństwo, na które wpływ ma również wentylacja pożarowa (oddymiająca). Systemy oddymiania służą do usuwania dymu, gorącego powietrza oraz niebezpiecznych i toksycznych związków z zagrożonej strefy. Znajdą więc Państwo tutaj dwa tematy. Pierwszy z nich to kontynuacja tematu oddymiania obiektów wiel-kokubaturowych takich jak centra handlowe, czy też budynki z atriami, drugi to artykuł na podstawie ba-dań/testów Gryfitlab i ITB dotyczący sprawności funkcjonowania systemu oddymiania w warunkach poża-ru na przykładzie budynku wysokościowego we Wrocławiu. Rok 2008 został ogłoszony w Wielkopolsce Rokiem Klimatu i Środowiska. W grudniu tego roku w Poznaniu odbędzie się XIV Sesja Konferencji Stron Ramowej Konwencji ONZ, nawiązująca do Konwencji z Kioto. Ostatnia Sesja odbyła się w grudniu 2007 na wyspie Bali. Wydarzeniu temu towarzyszy szereg imprez i konferencji związanych z ochroną kli-matu i środowiska, a wśród nich Międzynarodowa Konferencja Chłodnicza – XL Jubileuszowe Dni Chłod-nictwa pod patronatem Międzynarodowego Instytutu Chłodnictwa w Paryżu, której mamy zaszczyt patro-nować. Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do udziału w niej, a także do przeczytania wywiadu z Panem Bolesławem Gazińskim – Przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego. W tym samym czasie (w październiku), w Norymberdze odbędzie się I edycja międzynarodowych Targów Branżowych Chillventa Nürnberg Messe. Dzięki współpracy z silną Radą Doradczą Targów, zrzeszeniami, organizacjami i insty-tucjami oświatowymi, jak również licznymi specjalistami z dziedziny HVAC&R targi te w cyklu dwulet-nim mają szansę stać się jednymi z największych w Europie. Kolejne wydanie CH&K poświęcone będzie m.in. tej imprezie. W tym miejscu chciałbym zachęcić wszystkie firmy będące przedstawicielami w Polsce firm wystawiających się na targach do zamieszczenia zaproszeń oraz informacji na temat prezentowanych tam nowości. Czytelników naszych zachęcam do odwiedzenia tej imprezy, a tym czasem życzę ciekawej lektury.

Redaktor Naczelny

SPIS TREŚCI

AKTUALNOŚCI

TARGI, WYSTAWY, SEMINARIA

• Z Iglotechem we włoskiej fabryce O.ERRE
• Forum TERMOMODERNIZACJA 2008

WYWIADY, OPINIE, POLEMIKI

• Międzynarodowa Konferencja Chłodnicza w Poznaniu – XL Jubileuszowe Dni Chłodnictwa – rozmowa z Przewodniczącym Komitetu Organizacyjnego panem Bolesławem Gazińskim

PRZEGLĄD
• Nowości 2008 – cz. 2
• Agregaty wody lodowej chłodzone powietrzem
• Rekuperatory
• Wentylatory osiowe

CHŁODNICTWO – INSTALACJE

• Nowoczesna dojrzewalnia bananów wykorzystująca system free-cooling.
Maria POLEK, Andrzej ZAWADZKI

W artykule przedstawione zostały wytyczne do projektowania nowoczesnej dojrzewalni bananów umiesz-czonej w hali magazynowej, w której odpowiednią temperaturę w poszczególnych komorach zapewniają dwa niezależne układy chłodnicze na czynnik pośredni (glikol etylenowy) z wykorzystaniem systemu free-cooling. Zwrócono również uwagę na specyfikę przechowywania bananów oraz wymagania
jakie powinny być spełnione, aby produkt spełniał oczekiwania odbiorców.

• Dobór wybranych elementów armatury dla systemów wody ziębniczej.
Bartłomiej ADAMSKI

Za poprawną pracę systemu klimatyzacyjnego odpowiedzialnych jest szereg urządzeń, które są nieodłącz-nymi elementami instalacji klimatyzacyjnej. Z uwagi na wysoką popularność systemów wody ziębniczej, które z reguły są najczęściej wykorzystywanymi systemami doprowadzającymi czynnik chłodzący do od-biorników chłodu, w niniejszym artykule zostaną przedstawione podstawowe aspekty, na które warto zwrócić uwagę przy wymiarowaniu armatury dla tego typu instalacji. W artykule omówiono wytyczne dotyczące właściwego wymiarowania średnic przewodów transportujących wodę ziębniczą jako medium pośredniczące. Aspekt ten ma zasadniczy wpływ na prawidłowe funkcjonowanie całej instalacji, a jest on niestety, poprzez „utarte schematy”, wielokrotnie błędnie powielany przez projektantów systemów klima-tyzacyjnych. Dodatkowo zaprezentowano sposób doboru właściwej pojemności zbiornika buforowego oraz wzbiorczego naczynia przeponowego jako elementów odpowiedzialnych za komfort oraz bezpieczeń-stwo pracy systemu klimatyzacyjnego.

CHŁODNICTWO – URZĄDZENIA

• Agregaty chłodnicze typu GLIDER.
Filip KORGANOW

Podczas tegorocznych targów Mostra Convegno w Mediolanie, firma RC Group zaprezentowała nowy model wytwornicy wody lodowe typu GLIDER. Jest on odpowiedzią na zapotrzebowanie rynkowe agrega-tów o wysokich parametrach sprawności chłodniczej i zwartej budowie zapewniającej wysoki wskaźnik mocy do powierzchni zabudowy. W zakresie wydajności chłodniczej urządzenia tej serii pokrywają obszar od 190 do 1540 kW i zastąpią na rynku znane agregaty UNICO I MAXIMO.

• ESM – czyli silniki energooszczędne.
Piotr ŚNIATOWSKI

Od budowy pierwszego modelu silnika elektrycznego skonstruowanego w 1831 r. przez Michael’a Fara-day’a minęło sporo czasu i przez ponad półtora wieku konstrukcja ta nie zmieniła się aż tak bardzo. Dopie-ro wykorzystanie elektroniki w silnikach z zewnętrznym wirnikiem, umożliwiło skonstruowanie napędu o naprawdę wysokiej sprawności.

• Rozwój konstrukcji sprężarek spiralnych przeznaczonych dla klimatyzacji, pomp ciepła i chłodnictwa –cz.1.
Wiesław WARCZAK

Sprężarka spiralna to typ sprężarki wyporowej, w której sprężanie odbywa się dzięki współpracy dwóch segmentów spiralnych. Jeden segment jest nieruchomy podczas gdy drugi przemieszcza się po orbicie ko-łowej wykonując obrotu. Dzięki temu pomiędzy segmentami tworzą się przestrzenie robocze, które w trak-cie ruchu segmentu zmniejszają swoja objętość przesuwając się równocześnie od otworu ssawnego do otworu tłocznego. W części artykułu zaprezentowano charakterystykę ogólna sprężarek spiralnych oraz ocenę ich konkurencyjności. W kolejnych częściach natomiast zostaną omówione: budowa, podstawowe zespoły sprężarki i jej udoskonalenia funkcjonalne oraz agregaty i zespoły sprężarkowe.

• Nowe chłodnice ECO – CTE 500

Włoski producent wymienników ciepła ECO, w roku 2008 wprowadził do produkcji nowy typoszereg chłodnic komercyjno-przemysłowych typu CTE500. Jest to typoszereg standardowych chłodnic wyposa-żonych w wentylatory o średnicy 500 mm, stosowanych do przechowywania/wychładzania średnio- oraz niskotemperaturowego, gdzie wymagany jest duży wydatek powietrza. Największe wymienniki CTE 500 mają ponad 50 kW mocy chłodniczej (SC2). Zakresem pokrywają część przemysłowych chłodnic produk-cji ECO-ICE, ale posiadają inne zalety...

ŚRODOWISKO, PRZEPISY

• Europejska zgodność (Conformite Europeenne) CE w klimatyzacji.
Stefan KOSZTOWSKI

W numerze 5/2007 omówiona została europejska zgodność CE w chłodnictwie, natomiast w wydaniu 12/2007 – w wentylacji. W poprzednich publikacjach autor przedstawił zasady swobodnego przepływu wyrobów w UE, zasady bezpieczeństwa, odpowiedzialności i nadzoru rynku oraz oceny zgodności wyro-bów – moduły od A do H (por. rys.) a także oznakowania wyrobów. W niniejszym artykule zaprezentowa-ne zostaną dyrektywy dotyczące urządzeń klimatyzacyjnych.

KLIMATYZACJA – URZĄDZENIA

• Klimatyzatory serii H do sal operacyjnych. Do pomieszczeń wymagających precyzyjnej regu-lacji parametrów.
Szymon JARECKI

W pomieszczeniach szpitalnych, tzw. czystych, obok precyzyjnego utrzymania temperatury i wilgotności powietrza, szczególnie ważna jest czystość powietrza oraz prędkość jego przepływu, przy jednocześnie wysokim udziale powietrza świeżego. Dla tego typu obiektów firma Tecnair LV, należąca do grupy LU-VE Contardo, wprowadziła na rynek generację szaf serii H. Urządzenia są wynikiem połączenia wielolet-niego doświadczenia firmy w produkcji urządzeń klimatyzacji precyzyjnej z najnowszymi rozwiązaniami technicznymi przetestowanymi we własnym laboratorium badawczo-rozwojowym.

• Europejskie standardy w klimatyzacji autobusów.
Joanna JÓŹWIAK, Bolesław GAZIŃSKI, Tomasz SZMAJTER

Początkiem klimatyzacji pojazdów samochodowych było wprowadzenie w 1917 roku urządzeń grzew-czych w samochodach produkowanych w USA. Rozszerzenie systemu ogrzewania i chłodzenia nastąpiło w 1939 roku również w USA. Rok 1990 można uznać za początek intensywnego rozwoju stosowania kli-matyzacji w samochodach. W tym czasie większość marek samochodowych przewidziało opcję klimaty-zacji za umiarkowaną cenę. Dotyczyło to również autobusów. W ostatnim pięcioleciu prawie każdy auto-bus wyposażony był przez producenta w klimatyzację. Od 2008 roku producenci w zasadzie nie produkują już autobusów bez systemu klimatyzacji. Klimatyzacja stała się standardem.

• Shiki Sai Kan – nowoczesna technologia Sanyo w segmencie małych urządzeń typu split.
Marcin JURKA

Rynek klimatyzacyjny w Polsce stawia coraz większe wymagania urządzeniom typu split. Powinny być one ciche, niezawodne, pracować w szerokim zakresie temperatur i mieć możliwości pracy nawet jeśli długość instalacji chłodniczej jest znaczna. W nowej ofercie firmy Sanyo znajdują się ciekawe, zaawanso-wane technologicznie i wyróżniające się na rynku urządzenia typu split inwerter z pompą ciepła – Shiki Sai Kan. Ich nowoczesna forma i technologia wpisuje się w idę koncernu„Think GAIA”.

• Monoblokowe i przenośne urządzenia klimatyzacyjne małej mocy.
Marta CHLUDZIŃSKA, Anna BOGDAN

Wśród klimatyzatorów z bezpośrednim odparowaniem można znaleźć urządzenia, w których skraplacz i parownik stanowią oddzielne jednostki połączone linią chłodniczą (urządzenia typu split) lub takie, w któ-rych cały układ zamknięty jest w jednej obudowie (typu monoblok). W niniejszym artykule przedstawiono
charakterystykę klimatyzatorów przenośnych i monoblokowych obejmującą m.in. opis dostępnych typów urządzeń, konstrukcję, zasadę działania oraz zalecenia dotyczące montażu i eksploatacji.

WENTYLACJA

• Wentylacja z odzyskiem ciepła.
Tomasz TRUSEWICZ, Tomasz HEPPNER

Wysokie koszty energii mobilizują wszystkich do jej oszczędzania. Dlatego warto wiedzieć, że straty cie-pła zimą w dużym stopniu są powodowane przez wentylację. Wraz z powietrzem usuwanym z pomiesz-czeń tracimy także ciepło. Na wentylację może przypadać od 30 do 60% wszystkich strat.

• Pomiary nieszczelności instalacji wentylacyjnych i przemysłowych.
Stanisław FORTUNA

W artykule przedstawiono wyniki cechowania dwóch rodzajów urządzeń do badania nieszczelności insta-lacji wentylacyjnych jednego profesjonalnego urządzenia Veab i drugiego zbudowanego z wykorzysta-niem ssawy. Dodatkowo zaprezentowano wyniki badania nieszczelności instalacji przemysłowej metodą
napełniania zbiornika i pomiaru czasu jego opróżniania na skutek nieszczelności.

• Wentylacja pożarowa wybranych obiektów wielkokubaturowych.
Grzegorz KUBICKI

Ogólne zasady projektowania oraz funkcjonowania systemów oddymiania obiektów wielkokubaturowych omówione zostały w artykule zamieszczonym w nr 6/2008 Klimatyzacji i chłodnictwa. Poniższy tekst w nawiązaniu do przedstawionych tam wiadomości podstawowych prezentuje wybrane zagadnienia z zakre-su wentylacji pożarowej obiektów o szczególnym przeznaczeniu takich jak galerie handlowe i pomiesz-czenia atrialne.

• Sprawność funkcjonowania systemu oddymiania w warunkach rzeczywistego pożaru. Na przykładzie budynku wysokościowego Poltegor we Wrocławiu.
Andrzej SZARYCKI

Na ludzi przebywających w zasięgu pożaru, działa szereg czynników zagrażających ich życiu. Najgroź-niejszymi są dym oraz toksyczne gazy. Ponad 90% wszystkich ofiar pożarów budynków umiera na skutek zatrucia gazami. Zadymienie przyczynia się również do powstania paniki podczas ewakuacji, co potęguje zagrożenie i niejednokrotnie ilość ofiar.

• Wentylatory osiowe
Z szerokiej oferty wentylatorów osiowych na rynku na szczególną uwagę zasługują jednostki Compact będące w ofercie firmy Venture Industries. Urządzenia te znajdują szerokie zastosowanie w wentylacji pomieszczeń o charakterze użytkowym i przemysłowym. W artykule zaprezentowane zostały również wentylatory średniotemperaturowe AFC-HT (do 120°C) i wysokotemperaturowe AFH (do 200°C).